• GAYA KEPIMPINAN GURU BESAR DAN HUBUNGANNYA DENGAN FAKTOR-FAKTOR


  •   
  • FileName: ukm.pdf [read-online]
    • Abstract: GAYA KEPIMPINAN GURU BESAR DAN HUBUNGANNYA DENGAN FAKTOR-FAKTORKEPIMPINAN DI SEKOLAH PENERIMA ANUGERAH SEKOLAH CEMERLANG DI NEGERIMELAKAAzizi Yahaya ([email protected])Fakulti PendidikanUniversiti Teknologi Malaysia

Download the ebook

GAYA KEPIMPINAN GURU BESAR DAN HUBUNGANNYA DENGAN FAKTOR-FAKTOR
KEPIMPINAN DI SEKOLAH PENERIMA ANUGERAH SEKOLAH CEMERLANG DI NEGERI
MELAKA
Azizi Yahaya ([email protected])
Fakulti Pendidikan
Universiti Teknologi Malaysia
Noordin Yahaya
UITM Melaka
Lim Ting Theng
[email protected]
Sjk (C) Yok Bin, Melaka
www.sjkcyokbin.edu.my
ABSTRAK
Kajian ini bertujuan untuk mengenal pasti persepsi guru terhadap gaya kepimpinan guru besar dan
hubungannya dengan pengamalan faktor kepimpinan guru besar di sekolah penerimaan Anugerah Sekolah
Cemelang (ASC) di negeri Melaka. Seramai 158 orang guru dari kelima-lima buah sekolah rendah yang
premier menerima penganugerah ASC pada tahun 2007 di negeri Melaka telah dipilih secara rawak (
kluster atas kluster) untuk melibatkan diri dalam kajian ini. Instrumen kajian Leader Behavior Description
Questionnair (LBDQ) digunakan untuk mengenalpasti gaya kepimpinan guru besar dari aspek mengarah,
bertimbang rasa, penyertaan dan berorientasikan kejayaan. Sementara pengamalan faktor kepimpinan guru
besar dari aspek budaya ilmu, permuafakatan, motivasi dan dorongan, kepimpinan kurikulum dan
pengupayaan kepimpinan di sekolah diukur dengan menggunakan soal selidik dalam instrumen SKPM.
Kajian rintis telah dijalankan di kalangan 20 orang guru di SJK (C) Malim di negeri Melaka, Alpha
Cronbach digunakan untuk menguji ketekalan dalaman item-item dalam soal selidik dan nilainya ialah
0.942. Dalam kajian ini analysis deskriptif seperti min, frekuensi dan peratus digunakan untuk
mengenalpasti faktor demografi jantina, umur, pengalaman mengajar dan gred jawatan responden, dan
inferensi ujian-t, ANOVA dan Pearson Correlation digunakan untuk menguji hipotesis-hipotesis dalam
kajian ini. Dapatan kajian menunjukkan, gaya kepimpinan berorientasi kejayaan merupakan gaya
kepimpinan yang paling dominan diamalkan oleh para guru besar di sekolah ASC. Dapatan kajian
menunjukkan tidak terdapat perbezaan yang signifikan antara gaya kepimpinan guru besar berdasarkan
faktor demografi guru kecuali faktor umur. Dapatan kajian juga menunjukkan pengamalan faktor
kepimpinan guru besar dari aspek budaya ilmu berfikir, permuafakatan, motivasi dan dorongan,
kepimpinan kurikulum dan pengupayaan kepimpinan berada pada tahap yang tinggi, terutamanya dalam
aspek kepimpinan budaya ilmu. Analisis menunjukkan terdapat hubungan yang kuat antara gaya
kepimpinan guru besar secara menyeluruh dengan kesemua aspek faktor kepimpinan yang dikaji.
Kesimpulan yang diperolehi daripada kajian ini ialah guru besar haruslah cekap dalam pengamalan gaya
kepimpinannya mengikut keperluan situasi.
( Kata Kunci: gaya kepimpinan guru besar, faktor kepimpinan guru besar, Anugerah Sekolah Cemerlang)
ABSTRACT
The purpose of this study is to determine the headmasters’ leadership styles as perceived by teachers, and
the relationship with the practice of the leaderships’ factors carried out in schools which had been awarded
as the Excellent School Award (ASC) in Melaka. A total of 158 teachers from five ASC primary schools
participated in this study. The Leader Behavior Description Questionnaire (LBDQ) was used to identify for
the most dominant leadership styles used by the principal with respect to directive leadership, supportive
leadership, participative leadership and achievement-oriented leadership. Questionnaire used modified from
the instrument in SKPM was used to measure the practice of headmasters’ leadership factors in term of
knowledge culture, inter-relationship, motivation and encouragement, curriculum leadership, and
empowerment in ASC school. A pilot study had been carried out among 20 teachers in SJK (C) Malim,
Melaka where the Alpha Cronbach coefficient value for the instrument was 0.942. Descriptive analysis was
used to find the mean, frequency and percentage with respect to demography factors. Whereas independent
t-test, ANOVA and Pearson correlation was used to test the hypothesis. Results showed that achievement-
oriented leadership was the most dominant leadership style practice by the headmasters in ASC school and
there was a strong relationship between headmasters’ leadership style and the practice of headmasters
leadership factors. However, the result showed that there was no significant differences in teachers’
perception toward leadership styles based on demography factors such as gender, service categories and
experiences in teaching except for age. In summary, this study shows that headmasters should apply
differential leadership style according to the need of the situation wisely.
( Key words: headmasters’ leadership styles, headmasters’ leadership factors, Excellent School Award)
PENDAHULUAN
Pendidikan merupakan nadi pembangunan sesebuah negara, bangun atau runtuhnya sesebuah negara
tersangat bergantung kepada maju dan mundurnya pendidikan di negara berkenaan. Demi kemajuan dan
keupayaan negara kita Malaysia dalam menangani cabaran globalisasi yang berkembang dengan pesat, kita
harus memastikan pendidikan di negara kita dapat berubah mengikut tuntutan zaman, beroperasi secara
berkesan dan berselaras dengan perkembangan pendidikan dunia terkini.
Negara kita Malaysia mengamalkan sistem pentadbiran pendidikan secara sentralisasi, dasar dan
hala tuju secara menyeluruh pendidikan negara telah pun ditetapkan oleh Kementerian Pelajaran Malaysia,
dan sekolah-sekolah di seluruh negara dipertanggungjawabkan untuk melaksanakan segala dasar yang
telah ditetapkan. Oleh yang demikian, berjaya atau gagalnya sesuatu dasar kerajaan tersangat bergantung
kepada keberkesanan kepemimpinan pengetua atau guru besar di peringkat sekolah dan institusi pendidikan
di seluruh negara. Menurut pendapat Bass (1990) pemimpin yang berwibawa adalah salah satu faktor yang
penting dalam menentukan kejayaan sesebuah organisasi.
Banyak langkah telah pun diambil oleh kerajaan dan Kementerian Pelajaran Malaysia dalam
usaha mempertingkatkan lagi kualiti pendidikan negara supaya tercapainya hasrat kerajaan untuk
menjadikan Malaysia sebagai pusat kecemerlangan pendidikan ( Center for academic excellence) di rantau
Asia dan juga di peringkat kebangsaan pada abad ke-21. Kita tidak dapat menafikan kebenaran bahawa,
hanya menerusi peningkatan pendidikan negara kita ke taraf dunialah yang dapat kita menjana
pembangunan sumber manusia negara kita dari segi kuantiti dan kualiti dan seterusnya merealisasikan
impian untuk mentransformasikan Malaysia menjadi sebuah negara maju pada tahun 2020 seperti yang
disarankan oleh bekas Perdana Menteri Tun Dr. Mahathir Mohamad pada Majlis Perdagangan Malaysia
pada 28 Februari, 1991. Pengumuman Pelan Induk Pembangunan Pendidikan (PIPP,2006-2010) oleh bekas
Perdana Menteri Malaysia, Datuk Seri Abdullah Bin Hj. Ahmad Badawi pada thuan 2007 pula bermatlamat
untuk menyediakan seluas-luas akses, meningkatkan ekuiti serta memastikan pendidikan berkualiti
dinikmati oleh semua rakyat Malaysia.
Dalam pelancaran Enam teras bidang keberhasilan utama negara (NKRA) oleh perdana menteri kita
Datuk Seri Najib Tun Razak di Putrajaya (Bernama, 27 Julai 2009) tetap memberii keutamaan dalam
bidang pendidikan berkualiti. Empat sub-NKRA. iaitu memperluas dan memantapkan pendidikan
prasekolah, meningkat kadar literasi dan numerasi, mewujudkan sekolah berprestasi tinggi dan mengiktiraf
pengetua dan guru besar yang menunjukkan prestasi cemerlang. Dalam pemilihan sekolah berprestasi
tinggi (SBT), sumbangan dan kepimpinan pengetua atau guru besar yang berjaya melonjakkan
kecemerlangan sekolahnya sehingga terpilih sebagai sekolah berprestasi tinggi diberi ganjaran dan
pengiktirafan.
Guru besar merupakan orang yang terutama di peringkat sekolah untuk menyokong dan
memastikan kejayaan pelaksanaan teras yang berkaitan di peringkat sekolah. Kualiti kepimpinan yang
tinggi adalah sangat diperlukan untuk mengurus dan mentadbir sekolah bagi melahirkan generasi berkualiti.
Demi keberkesanan pelaksanaan segala dasar pendidikan secara efektif dan inovatif di peringkat sekolah
kita memerlukan kepimpinan guru besar yang berkesan. Guru besar haruslah berpandangan jauh, proaktif
dan berani melakukan perubahan demi kepentingan dan masa depan pelajar mengikut perkembangan dan
kesesuaian zaman, dan seterusnya membimbing dan berusaha untuk melonjakkan pencapaian sekolahnya
ke peringkat yang paling gemilang. Hussein Mahmood (1993) dan Edmonds (1979) berpendapat bahawa,
kejayaan sesebuah sekolah terletak di tangan pengetua atau guru besar. Ini bermakna bahawa, pengetua
atau guru besar haruslah mempunyai pelbagai kebolehan, selain daripada memiliki kebolehan mengajar
yang dapat menjadi teladan dan rujukan kepada para guru, beliau juga harus berkebolehan untuk
menginterpretasikan perubahan dalam sekolah, berkemahiran menggunakan gaya kepimpinan yang
bersesuai dan tepat pada situasi yang berlainan, mampu memotivasikan guru, staf dan pelajar supaya lebih
berminat dan berkomited dengan segala urusan dan aktiviti di sekolah.
Menurut Jemaah Nazir Sekolah 2003 dalam kajian kepimpinan di sekolah berkesan semenanjung
Malaysia, didapati pemimpin sekolah yang berkesan memberi perhatian yang berat terhadap aspek-aspek
kepimpinan seperti gaya kepimpinan, budaya ilmu dan berfikir, permuafakatan, motivasi dan dorongan,
kepimpinan kurikulum dan pengupayaan kepimpinan di tempat kerja. Berdasarkan kepada dapatan
berkenaan, maka aspek-aspek tersebut telah di tetapkan sebagai indikator prestasi oleh Nazir Sekolah untuk
mengukur keberkesanan kepimpinan di sekolah.
Di samping itu, guru besar harus juga berupaya memperolehi kerjasama yang erat dari komuniti
tempatan dalam usaha membangunkan dan membina suasana sekolah yang konduksif untuk aktiviti
pengajaran dan pembelajaran dalam usaha pembentukan pelajar, modal insan kelas pertama di bangku
sekolah. Dalam penentuan keberkesanan dan kejayaan sesebuah sekolah kepimpinan guru besarlah yang
selalu dijadikan fokus utama oleh masyarakat. Kita tidak dapat melarika diri daripada hakikat bahawa, ibu
bapa menaruhkan kepercayaan yang tinggi kepada sesebuah sekolah jika mereka mempunyai kepercayaan
yang tinggi pada kepimpinan guru besar.
Kita sedia maklum bahawa terdapat pelbagai lagi unsur yang turut menyumbang kepada kejayaan
sesebuah sekolah. Menurut pendapat Fred Fiedler (1967), kepimpinan melibatkan interaksi antara tiga
unsur, iaitu pemimpin, pengikut dan situasi. Ketiga-tiga unsur, samada kepemimpinan guru besar sendiri
atau pun guru sebagai pengikut akan menghasilkan impaknya yang berlainan pada situasi atau sekolah
yang berlainan. Maka ketiga-tiga unsur, kepimpinan guru besar, guru serta pengamalan faktor kepimpinan
dalam pelbagai aspek yang mempengaruhi keberkesanan sekolah harus di beri perhatian serius
Kajian literature
Banyak kajian telah pun dilaksanakan oleh para penyelidik luar negara untuk mengenalpasti perilaku atau
gaya kepimpinan pemimpin.Dan diantaranya ialah:
Kajian Ohio State University
Kajian di Ohio State University pada tahun 1940. Pengkaji di universiti itu ingin mengenalpasti dimensi
perilaku pemimpin. Mereka mendapati dua dimensi utama yang memberi kesan kepada subordinat.
Dimensi itu ialah struktur pemula (initiating structure) dan pertimbangan rasa (consideration). Struktur
pemula merujuk bagaimana pemimpin menentukan peranan dan pembahagian tugas untuk dirinya dan
subordinat untuk mencapai objektif. Pemimpin dikatakan menggunakan perilaku struktur pemula apabila
dia mengagihkan tugas kepada ahli, mengharapkan pekerja mencapai piawai prestasi dan menekankan
tarikh siap tugas. Pertimbangan rasa pula merujuk perhubungan di tempat kerja yang bersifat saling percaya
mempercayai, hormat menghormati, dan pertimbangan perasaan pekerja. Keselesaan, kesejahteraan, status
dan kepuasan pekerja atau pengikut diberi perhatian oleh pemimpin. Penyelidikan telah mendapati bahawa
pemimpin yang mengamalkan gaya kepimpinan berorientasikan struktur dan timbang rasa yang tinggi akan
mencapai prestasi yang tinggi dan memberi kepuasan kepada pengikut
Kajian Michigan University
Kajian yang telah dijalankan oleh Pusat Penyelidikan Michigan University pada masa yang sama dengan di
Ohio State University, juga mempunyai objektif yang serupa, iaitu mengenal pasti ciri-ciri perilaku atau
perlakuan pemimpin yang berkaitan dengan prestasi ataupun keberkesanan. Kumpulan pengkaji ini juga
menemui dua dimensi perilaku yang diberi nama orientasi pekerja dan orientasi pengeluaran. Pemimpin
yang berorientasikan pekerja menekankan perhubungan manusia dan pemimpin berorientasikan
pengeluaran menekankan aspek tugas atau bahagian teknikal. Penemuan pengkaji ini memihak kepada
pemimpin yang berorientasikan pekerja. Mereka mendapati pemimpin yang berorientasikan pekerja
menghasilkan produktiviti yang lebih tinggi dan juga kepuasan kerja lebih tinggi.
Kajian-kajian Lepas Dalam Negara
Pelbagai kajian telah juga dijalankan dalam Negara untuk mengkaji gaya kepimpinan yang bersesuaian
dengan perkembangan organisasi birokasi dalam pentadbiran baru di Malaysia, kerana keperluan untuk
melihat kepimpinan dengan lebih formal. Usaha ini telah dilaksanakan oleh Suaidah Ahmad (1984) dalam
Aminuidin Mohd Yusof (1990), dengan mengkaji hubungan antara tingkah laku sepuluh guru besar di
sepuluh buah sekolah dalam Negara. Analisis kajian menunjukkan guru besar di sekolah rendah dan
menengah yang dikaji diamati oleh guru-guru sebagai mengamalkan tingkah laku timbang rasa dan
pendayautamaan struktur yang tinggi yang bermaksud tinggi dalam kedua-dua dimensi.
Kajian yang dilaksanakan oleh Budiman Bin Sahali (2008) untuk megenalpasti pengaruh
komponen Gaya Kepimpinan guru besar terhadap penarafan sekolah berdasarkan SKPM ke atas sebelas
buah sekolah rendah kebangsaan mendapati guru besar zon pekan nanas menggunakan kedua-dua gaya
kepimpinan dengan lebih kerap menggunakan gaya kepimpinan pendayautamaan struktur berbanding gaya
kepimpinan bertimbang rasa. Dapatan kajian AB Majid (2008) untuk mengenalpasti gaya kepimpinan guru
besar di empat buah sekolah rendah di Daerah Hulu Trengganu juga mendapati gaya kepimpinan yang
paling dominan daripada persepsi guru-guru ialah gaya kepimpinan berorientasikan kejayaan, diikuti oleh
gaya kepimpinana partisipatif dan menyokong dan terakhir sekali gaya kepimpinan mengarah.
Dari aspek faktor kepimpinan pula, menurut kajian terhadap kepimpinan di sekolah kebangsaan cemerlang
semenanjung Malaysia oleh panel penyelidik Institut Aminuddin Baki (2004), terhadap sebelas buah
sekolah kebangsaan di bawah pimpinan guru besar berkesan yang telah berjaya membawa sekolah mereka
memenangi Anugerah Sekolah Harapan Negera, Anugerah Menteri Pendidikan dan Anugerah 3K Peringkat
Kebangsaan. Responden setiap sekolah yang dipilih dalam kajian tersebut adalah terdiri daripada seorang
guru besar, tiga orang guru, tiga orang murid, dan dua orang wakil PIBG.
Kajian tersebut telah menunjukkan bahawa, guru besar sebagai responden di sekolah rendah
berkesan amat mementingkan kesemua faktor kepimpinan, dari aspek kepimpinan budaya ilmu dan
berfikir 100%, kepimpinan kurikulum 99.1%; berikutan dengan aspek motivasi dan dorongan 98.2%, gaya
kepimpinan 98.0%, permuafakatan 97.7% serta pengupayaan kepimpinan 90.9%. Maka secara keseluruhan,
guru-guru besar dari kesemua sekolah berkesan yang dikaji sebelum ini memang mementingkan amalan
kesemua aspek faktor kepimpinan.
Metodologi
Menurut pendapat Mohd. Majid Konting (1994), jika pengkaji gagal menggunakan kaedah pengumpulan
data yang baik, sesuai dan berkesan, akan menghasilkan maklumat yang tidak tepat dan kabur. Dan Azizi
Yahaya, Shahrin Hashim, Jamaludin Ramli, Yusof Boon, Abdul Rahim Hamdan. (2007). dalam buku
Penyelidikan Menguasai Dalam Pendidikan: Teori Analisis dan Interpretasi data berpendapat bahawa,
penyelidik harus menitikberatkan kesahihan data yang dikumpulkan bagi menghasilkan data analisis yang
tepat serta bermakna dalam penyelidikan.
Populasi dan Sampel
Menurut Azizi Yahaya et.al (2007), pemilihan sampel adalah satu aspek yang penting dalam membuat
penyelidikan. Pemilihan sampel seharusnya mewakili populasi agar dapatan kajian dapat digeneralisasikan.
Dan menutrut Mohamad Najib (1999), sekiranya populasi terlalu besar, pemilihan sampel secara rawak
adalah digalakkan dengan menggunakan kaedah yang tertentu. Oleh yang demikian, dalam kajian ini,
kaedah persampelan rumpun pelbagai peringkat ( kluster atas kluster) digunakan.
Sekolah rendah penerima ASC di negeri Melaka terdiri daripada frasa pertama, iaitu pada tahun
2007, frasa kedua pada tahun 2008 dan frasa ketiga pula pada tahun 2009. Untuk kajian ini, hanya lima
buah sekolah yang premier menerima anugerah ASC pada tahun 2007 di pilih untuk di kaji. Maka guru dari
kelima buah sekolah terpilih inilah sebagai respondan untuk kajian yang dilaksanakan. Kelima-lima buah
sekolah rendah premier yang berjaya mendapat Anugerah Sekolah Cemerlang pada tahun 2007 di Negeri
Melaka dipilih dalam kajian ialah:
i. SK Paya Rumput
ii. SK Jalan Datuk Palembang
iii. SK Dato Demang Hussin
iv. SJK (C) Yok Bin
v. SJK (C) Sungai Undang
Berdasarkan penentuan jumlah sampel kaedah Krejcie dan Morgan (1970), bilangan guru dari kelima-lima
sekolah terpilih ialah seramai 256 orang. Pemilihan guru dalam sekolah adalah secara rawak oleh guru
besar sekolah berkenaan. Berikut ialah bilangan guru yang di tetapkan sebagai respondan dalam kajian ini
berdasarkan penentuan populasi krejcie dan Morgan. Menurut Saiz Persampelan krejcie Morgan, sampel
yang dapat mewakili populasi sebanyak 260 ialah 155. Maka bilangan sampel guru yang diambil dalam
penyelidikan ini ialah 170 orang guru.
Instrumen Kajian
Kaedah yang digunakan dalam penyelidikan ini adalah berbentuk tinjauan deskriptif. Azizi Yahaya et.al
(2007) mengatakan bahawa, kaedah tinjauan deskriptif sesuai digunakan untuk menerangkan keadaan atau
perhubungan antara dua pemboleh ubah. Instrumen kajian yang digunakan dalam kajian ini adalah
berbentuk soal selidik berdasarkan perihal kelakuan pemimpin, Leader Behavior Description Questionnair
(LBDQ ) yang dibentuk oleh Universiti Ohio (Halpin 1996) dan telah diterjemahkan dan diubahsuai oleh
Rahimah (1981) sesuai digunakan untuk mengkaji tentang gaya kepimpinan pengetua ataupun guru besar di
sekolah-sekolah di Malaysia. Instrumen kajian ini telah digunakan oleh Azman Husin (1999) untuk
mengkaji gaya kepimpinan(mengarah, bertimbang rasa,partisipatif dan berorientasikan kejayaan) ke atas,
pengetua sekolah menengah Teknik di negeri Kelantan dan juga diguna pakai oleh Abdul Majid (2008)
untuk mengkaji persepsi guru-guru terhadap gaya kepimpinan guru besar di empat buah sekolah rendah di
Daerah Hulu Trengganu. Instrumen kajian yang digunapakai dalam kajian ini mempunyai
kebolehpercayaan dan keesahannya, dan telah digunakan oleh ramai penyelidik sama ada dalam atau luar
negera untuk menkaji gaya kepimpinan pemimpin.
Untuk mengetahui pengamalan faktor kepimpinan guru besar dari aspek budaya ilmu berfikir,
permuafakatan, motivasi dan dorongan, kepimpinan kurikulum dan pengupayaan kepimpinan di sekolah,
soal selidik berstruktur tertutup reka bentuk penyelidikan deskriptif daripada instrumen SKPM (2004)
berdasarkan reka bentuk penyelidikan deskriptif (Cohen & Manion, 1991; Borg & Gall, 1990) digunapakai .
Secara keseluruhan, soal selidik dalam kajian ini mengandungi dua bahagian, Bahagian A
mengandungi 30 item soal selidik bagi mengukur gaya kepimpinan guru besar, dan Bahagian B pula
mengandungi 30 item soal selidik tertutup untuk mengkaji amalan faktor kepimpinan guru besar dalam
aspek, budaya ilmu berfikir, permuafakatan, motivasi dan dorongan, kepimpinan kurikulum dan
pengupayaan kepimpinan.
Terdapat dua pemboleh ubah yang digunakan dalam kajian ini, pemboleh ubah bersandar yang
terdiri daripada persepsi guru terhadap gaya kepimpinan guru besar dan faktor kepimpinan guru besar. Pada
masa yang sama, kita juga ingin mengetahui hubungan antara gaya kepimpinan guru besar secara
menyeluruh dengan faktor kepimpinan guru besar dari aspek budaya ilmu, permuafakatan, motivasi dan
dorongan, kepimpinan kurikulum dan pengupayaan kepimpinan di sekolah ASC.
Prosedur Pengumpulan Data
Sebelum kajian boleh dijalankan, kebenaran untuk menjalankan kajian di sekolah-sekolah berkenaan harus
dimohon daripada Bahagian Perancangan dan Penyelidikan, Kementerian Pelajaran Malaysia, Jabatan
Pelajaran Negeri Melaka dan juga Fakulti Pendidikan Universiti teknologi Malaysia.
Setelah kelulusan diperolehi, penyelidik boleh melawat ke sekolah-sekolah yang terlibat untuk
memberikan borang soal selidik serta surat memohon kerjasama kepada guru besar sekolah yang terlibat.
Satu sampul surat yang beralamat penyelidik sendiri serta bersetem disertakan untuk memudahkan
responden mengirim balik borang soal selidik yang telah dilengkapi. Responden diberi masa tiga minggu
untuk menjawab dan mengirim balik borang soal selidik yang telah dilengkapkan.
Responden
Penyelidik berjaya mengutip balik sejumlah 158 set soal selidik yang dijawab dengan lengkap daripada
sampel yang di hantar ke sekolah terlibat. Bilangan ini didapati dapat mewakili populasi, menurut Saiz
Persampelan krejcie Morgan, sampel yang dapat mewakili populasi sebanyak 260 ialah 155. Data yang
diperoleh daripada tinjauan soal selidik yang ditadbirkan dalam kalangan 158 responden dari kelima-lima
sekolah terpilih akan dianalisis.
Analisis Kajian
Tahap gaya kepimpinan guru besar serta tahap amalan fakor kepimpinan guru di sekolah yang
dikaji. Pada masa yang sama hubungan antara gaya kepimpinan guru besar dengan faktor kepimpinannya
juga akan dijelaskan di sini.
1 Persoalan Kajian: Apakah persepsi guru terhadap gaya kepimpinan guru besar (mengarah,
bertimbang rasa, partisipatif dan berorientasikan kajayaan) di sekolah penerima ASCdi negeri
Melaka?
Jadual 1: Taburan Responden Mengikut Frenkuensi, Peratus, Min dan Sisihan Piawai bagi Gaya
Kepimpinan Guru Besar Secara Mengarah
STS TS TP S SS
Pernyataan 1 2 3 4 5 Min SP
Guru besar sekolah saya memastikan prestasi f 0 0 2 90 66
kerja guru yang tidak memuaskan diperbaiki. % 0.0 0.0 1.3 57.0 41.8 4.41 0.52
Guru besar sekolah saya memastikan setiap f 0 0 8 86 64
keputusannya dipatuhi oleh guru. % 0.0 0.0 5.1 54.4 40.5 4.35 0.58
Guru besar sekolah saya bergaul dengan guru f 0 0 7 80 71
atas keperluan urusan rasmi sahaja. 4.40 0.58
% 0.0 0.0 4.4 50.6 44.9
Guru besar sekolah saya mentadbir dengan f 0 5 10 84 59
gaya yang tegas. % 0.0 3.2 6.3 53.2 37.3 4.25 0.71
Guru besar sekolah saya menjelaskan tindakan f 27 84 27 13 7
yang harus diambil kepada guru. 2.30 0.99
% 17.1 53.2 17. 8.2 4.4
1
Guru besar sekolah saya memastikan semua f 0 1 4 88 65
guru faham kedudukannya sebagai ketua di 4.37 0.57
% 0.0 0.6 2.5 55.7 41.1
sekolah.
Guru besar sekolah saya memaklumkan f 0 0 9 88 61
keputusannya dahulu kepada guru sebelum 4.33 0.58
% 0.0 0.0 5.7 55.7 38.6
bertindak.
Guru besar sekolah saya menentukan jadual f 0 1 6 98 53
kerja yang perlu dilaksanakan oleh guru 4.30 0.56
% 0.0 0.6 3.8 62.0 33.5
Min Skor Keseluruhan = 4.09 Sisihan Piawai = 0.38 n = 158
1 = Sangat Tidak Setuju 2 = Tidak Setuju 3= Tidak Pasti
4 = Setuju 5 = Sangat Setuju
Jadual 1 di atas menunjukkan taburan responden mengikut frekuensi, peratus, min dan sisihan piawai bagi
gaya kepimpinan guru besar secara mengarah. Penyata item “Guru besar sekolah saya memastikan prestasi
kerja guru yang tidak memuaskan diperbaiki.” merupakan penyataan yang paling ketara dalam gaya
kepimpinan guru besar secara mengarah di kalangan responden dengan min skor 4.41 dan sisihan piawai
0.58. Penyataan yang paling kurang menyumbang kepada gaya kepimpinan mengarah ialah “Guru besar
sekolah saya menjelaskan tindakan yang harus diambil kepada guru.” dengan min yang rendah 2.30 dan
sisihan piawai 0.99. Pada keseluruhannya, guru besar melaksanakan gaya kepimpinan secara mengarah
berada pada tahap yang tinggi iaitu dengan min skor keseluruhan yang diperolehi setinggi 4.09, dan sisihan
piawai 0.38. Ini membuktikan bahawa majoriti responden penyelidikan berpendapat guru besar sekolah
mereka adalah melaksanakan gaya kepimpinan secara mengarah di sekolah.
Jadual 2 di bawah menunjukkan taburan responden mengikut frekuensi, peratus, min dan sisihan
piawai bagi gaya kepimpinan guru besar secara bertimbang rasa. Jadual tersebut menunjukkan bahawa
penyataan “Guru besar sekolah saya menjaga kebajikan guru-guru.” merupakan penyataan yang paling
ketara dalam gaya kepimpinan guru besar secara bertimbang rasa di kalangan responden dengan min skor
pada tahap yang tinggi iaitu 4.36 dan sisihan piawai 0.53. Penyataan yang paling kurang menyumbang
kepada gaya kepimpinan bertimbang rasa ialah “Guru besar sekolah saya menghulurkan bantuan peribadi
kepada guru apabila perlu.”dengan min 3.80 dan sisihan piawai 0.77.
Dapatan menunjukkan guru besar di sekolah penerima Anugerah Sekolah Cemerlang memang
amat mementingkan kebajikan guru-guru di bawah pentadbiran mereka. Kebajikan subordinat memanglah
harus diberi keutamaan oleh mana-mana ketua jabatan, begitu juga dengan kebajikan guru bagi memastikan
mereka rasa senang hati dan minat dalam tugasan pengajaran dan pembelajaran. Ganjaran atau bantuan
yang diberi kapada guru tidak semestinya yang “tangible”, para guru kurang bersetuju bahawa guru besar
mereka ada menghulurkan bantuan peribadi kepada guru apabila perlu. Bantuan atau ganjaran yang
berbentuk secara rasmi seperti pemberian anugerah perkhidmatan cemerlang APC atau bantuan dari aspek
mendapat pinjaman dari badan-badan kebajikan lebih disenangi oleh para guru.
Jadual 2: Taburan Responden Mengikut Frenkuensi, Peratus, Min dan Sisihan Piawai bagi Gaya
Kepimpinan Guru Besar Secara Bertimbang rasa
Pernyataan STS TS TP S SS Min SP
1 2 3 4 5
Guru besar sekolah saya menjaga kebajikan f 0 1 1 96 66
guru-guru. % 0.0 0.6 0.6 60.8 41.8 4.36 0.53
Guru besar sekolah saya bertanggungjawab
atas tindakan yang dilakukan oleh guru- f 0 0 6 99 53 4.30 0.54
gurunya. % 0.0 0.0 3.8 62.7 33.5
Guru besar sekolah saya menghulurkan f 1 8 36 90 23
bantuan peribadi kepada guru apabila perlu. % 0.6 5.1 22.8 57.0 14.6 3.80 0.77
Guru besar sekolah saya mengambil berat f 0 8 23 99 28
tentang perkara-perkara kecil supaya % 0.0 5.1 14.6 62.7 17.7 3.93 0.72
disenangi oleh guru.
Guru besar sekolah saya mudah difahami. f 0 5 12 96 45
% 0 3.2 7.6 60.8 28.5 4.15 0.68
Guru-guru merasa senang apabila berbincang f 0 0 6 100 52
dengan guru besar sekolah saya . % 0.0 0 3.8 63.3 32.9 4.29 0.53
Guru besar sekolah saya bersedia meluangkan
masa untuk mendengar pandangan atau f 0 0 7 88 63
rugutan guru-guru. % 0.0 0.0 4.4 55.7 39.9 4.35 0.57
Guru besar sekolah saya mendapat
persetujuan guru-guru terlebih dahulu sebelum f 0 5 22 95 36 4.03 0.70
meneruskan sesuatu perkara. % 0.0 3.2 13.9 60.1 22.8
Min Skor Keseluruhan = 4.15 Sisihan Piawai = 0.42 n = 158
1 = Sangat Tidak Setuju 2 = Tidak Setuju 3 = Tidak Pasti 4 = Setuju 5 = Sangat Setuju
Pada keseluruhannya, guru besar melaksanakan gaya kepimpinan secara bertimbang rasa berada pada tahap
yang tinggi iaitu dengan min skor keseluruhan yang diperolehi setinggi 4.15, dan sisihan piawai 0.42. Ini
bermakna majoriti responden berpendapat guru besar mereka kerap mengguna gaya kepimpinan secara
bertimbang rasa dalam urusan pentadbiran harian, iaitu melalui pengamalan kepimpinan prihatin terhadap
masalah yang dihadapi guru dan sentiasa mengambil berat tentang keperluan dan kepentingan guru-guru di
sekolah.
Jadual 3: Taburan Responden Mengikut Frenkuensi, Peratus, Min dan Sisihan Piawai bagi Gaya
Kepimpinan Guru Besar Secara Penyertaan
STS TS TP S SS Min SP
Pernyataan 1 2 3 4 5
Guru besar sekolah saya sering mencuba f 0 0 2 106 50
ide-ide baru bersama guru-guru. % 0.0 0.6 1.3 67.1 31.6 4.30 0.49
Guru besar sekolah saya mengelola guru- f 0 1 5 84 68
guru dengan menggunakan tata kerja yang % 0.0 0.6 3.2 53.2 43.0 4.39 0.58
seragam.
Guru besar sekolah saya memberi layanan f 0 26 19 85 28
seolah-olah semua guru adalah setaraf % 0 16.5 12.0 53.8 17.7 3.73 0.94
dengannya.
Guru besar sekolah saya sedia membuat f 0 2 1 82 73
perubahan. % 0.0 1.3 0.6 51.9 46.2 4.43 0.58
Guru besar sekolah saya menerima f 0 2 14 120 22
cadangan yang dikemukakan oleh guru untuk % 0 1.3 8.9 75.9 13.9 4.03 0.53
dilaksanakan.
Guru besar sekolah saya mudah didekati dan f 0 1 3 86 68
mesra. % 0.0 0.6 1.9 54.4 43.0 4.40 0.56
Guru besar sekolah saya memastikan f 0 1 20 84 53
sikapnya jelas difahami oleh guru-guru. % 0.0 0.6 12.7 53.2 33.5 4.20 0.67
Min Skor Keseluruhan = 4.20 Sisihan Piawai = 0.43 n = 158
1 = Sangat Tidak Setuju 2 = Tidak Setuju 3 = Tidak Pasti 4 = Setuju
5 = Sangat Setuju
Jadual 3 di atas menunjukkan taburan responden mengikut frekuensi, peratus, min dan sisihan piawai bagi
gaya kepimpinan guru besar secara partisipatif. Jadual tersebut menunjukkan bahawa penyataan “Guru
besar sekolah saya sedia membuat perubahan.” merupakan penyataan yang paling ketara dalam gaya
kepimpinan guru besar secara partisipatif di kalangan responden dengan min skor pada tahap yang sangat
tinggi iaitu 4.43 dan sisihan piawai 0.58. Kesemua penyataan menunjukkan min yang amat tinggi kecuali
penyataan yang paling kurang menyumbang kepada gaya kepimpinan secara partisipatif guru besar ialah
“Guru besar sekolah saya memberi layanan seolah-olah semua guru adalah setaraf dengannya.”dengan min
3.73 dan sisihan piawai 0.94. Ini adalah kerana guru besar di sekolah tetap menjaga imej sebagai seorang
ketua jabatan dan mengkekalkan kuasa autoriti yang diberi kepada mereka bagi memastikan segala arahan
rasmi di patuhi semua dan pentadbiran sekolah dapat berjalan dengan lancar.
Dapatan di atas menunjukkan guru besar di sekolah penerima ASC memang aktif dan sentiasa
melakukan perubahan demi kebaikkan dan peningkatan akademik pelajar, guru dan sekolah di bawah
pentadbirannya. Seorang guru besar yang efektif bukan sahaja harus berilmu pengetahun, malah haruslah
peka terhadap perubahan-perubahan tempatan dan globalisasi terkini, beliau hendaklah berpemikiran
terbuka, bermaklumat, dan melaksanakan perubahan mengikut tuntutan masa terkini. Cara pengurusan
sesebuah sekolah haruslah berubah mengikut kehendak semasa, contohnya guru besar haruslah memberi
tumpuan utama kepada penggunaan peralatan ICT dan asset ke laman web untuk mendapat maklumat
terkini oleh para guru dalam pengajaran dan pembelajaran.
Pada keseluruhannya, guru besar melaksanakan gaya kepimpinan secara menyokong berada pada
tahap yang tinggi, iaitu dengan min skor keseluruhan yang diperolehi setinggi 4.20, dan sisihan piawai
0.43. Ini menunjukkan bahawa majoriti responden penyelidikan berpendapat guru besar sekolah mereka
kerap melaksanakan gaya kepimpinan secara partisipatif di sekolah.
Jadual 4: Taburan Responden Mengikut Frenkuensi, Peratus, Min dan Sisihan Piawai bagi Gaya
Kepimpinan Guru Besar Secara Berorientasikan Kejayaan
Pernyataan STS TS TP S SS Min SP
1 2 3 4 5
Guru besar sekolah saya menentukan tugas-
tugas tertentu guru. f 0 1 9 94 54 4.27 0.59
% 0.0 0.6 5.7 59.5 34.2
Guru besar sekolah saya sentiasa ingin kekalkan
standard pencapaian. f 0 1 8 74 75 4.41 0.62
% 0.0 0.6 5.1 46.8 47.5
Guru besar sekolah saya meminta guru f 1 0 0 80 77
mengikut segala peraturan dan syarat kerja yang % 0.6 0 0 50.6 48.7 4.47 0.57
telah ditetapkan.
Guru besar sekolah saya menjelaskan apa yang
diharapkan daripada guru. f 0 2 1 82 73 4.28 0.64
% 0.0 1.3 0.6 51.9 46.2
Guru besar sekolah saya memastikan semua f 0 2 14 120 22
tugas diselaraskan. % 0 1.3 8.9 75.9 13.9 4.32 0.52
Guru besar sekolah saya memastikan setiap
tugas disiapkan oleh guru selewat-lewatnya pada f 0 1 3 86 68
tarikh akhir. % 0.0 0.6 1.9 54.4 43.0 4.36 0.65
Guru besar sekolah saya memastikan setiap
kerja disiapkan dengan sempurna oleh guru f 0 1 20 84 53
% 0.0 0.6 12.7 53.2 33.5 4.44 0.54
Min Skor Keseluruhan = 4.37 Sisihan Piawai = 0.40 n = 158
1 = Sangat Tidak Setuju 2 = Tidak Setuju 3 = Tidak Pasti 4 = Setuju
5 = Sangat Setuju
Jadual 4 di atas menunjukkan taburan responden mengikut frekuensi, peratus, min dan sisihan piawai bagi
gaya kepimpinan guru besar secara berorientasikan kejayaan. Jadual tersebut menunjukkan bahawa
penyataan “Guru besar sekolah saya meminta guru mengikut segala peraturan dan syarat kerja yang telah
ditetapkan.” merupakan penyataan yang paling ketara dalam gaya kepimpinan guru besar secara
berorientasikan kejayaan di kalangan responden dengan min skor pada tahap yang sangat tinggi iaitu 4.47
dan sisihan piawai 0.57. Penyataan yang paling kurang menyumbang kepada gaya kepimpinan guru besra
secara berorientasikan kejayaan ialah “Guru besar sekolah saya menentukan tugas-tugas tertentu guru.”
dengan min 4.27 dan sisihan piawai 0.59. Akan tetapi min ini tetap berada pada paras yang tinggi.
Pada keseluruhannya, guru besar melaksanakan gaya kepimpinan secara berorientasikan kejayaan
berada pada tahap yang tinggi iaitu dengan min skor keseluruhan yang diperolehi setinggi 4.37, dan sisihan
piawai 0.40. Ini membuktikan bahawa majoriti responden penyelidikan berpendapat guru besar sekolah
mereka memamng melaksanakan gaya kepimpinan secara berorientasikan kejayaan di sekolah penerima
ASC.
2 Persoalan kajian 2: Apakah persepsi guru terhadap faktor kepimpinan guru besar dari
aspek (budaya ilmu, permuafakatan, motivasi dan dorongan, kepimpinan kurikulum dan
pengupayaan kepimpinan) di sekolah penerima ASC di negeri Melaka?
Berpandukan jadual 5 di bawah, penyataan yang paling menyumbang kepada faktor kepimpinan budaya
ilmu dan berfikir ialah “Guru besar sekolah saya menggalakkan perkongsian ilmu pengetahuan” dengan
min 4.57 dan sisihan piawai 0.51. Penyataan yang paling kurang menyumbang kepada faktor kepimpinan
budaya ilmu berfikir ialah “Guru besar sekolah saya menggalakkan warga sekolah menjalani kajian
tindakan” dengan min 4.11 dan sisihan piawai 0.65. Walaupun item ini merupakan yang paling kurang
menyumbang, akan tetapi tetap berada di tahap yang tinggi.
Jadual 5: Taburan Responden Mengikut Frenkuensi, Peratus, Min dan Sisihan Piawai Bagi Faktor
Kepimpinan Guru Besar Dari Aspek Budaya Ilmu
Pernyataan STS TS TP S SS Min SP
1 2 3 4 5
Guru besar sekolah saya menggalak warga
sekolah meneroka ilmu pengetahuan baru. f 0 0 1 69 88 4.55 0.51
% 0 0 0.6 43.7 55.7
Guru besar sekolah saya menggalakkan warga
sekolah menghadiri kursus atau seminar f 0 0 5 71 82 4.49 0.56
pendidikan. % 0 0 3.2 44.9 51.9
Guru besar sekolah saya menggalakkan f 0 0 1 66 91
perkongsian ilmu pengetahuan. % 0 0 12.0 53.8 17.7 4.57 0.51
Guru besar sekolah saya mementingkan
aktiviti perkembangan staf. f 0 0 3 83


Use: 0.0296